Na daljinskim upravljačima pojedinih klima-uređaja postoji opcija koju mnogi gotovo nikada ne koriste, iako može biti veoma korisna tokom sezone intenzivnog hlađenja. Dugme označeno kao „Clean“, „Active Clean“ ili „iClean“, u zavisnosti od proizvođača i modela, pokreće automatski ciklus kojim uređaj pokušava da očisti i osuši određene delove unutrašnje jedinice.
Tokom toplih meseci klima često radi satima bez prekida. Dok rashlađuje prostoriju, kroz unutrašnju jedinicu prolazi velika količina vazduha, a na isparivaču se stvara kondenzacija. Vremenom se u takvom okruženju mogu zadržavati vlaga, prašina i druge nečistoće, zbog čega redovno održavanje uređaja nije važno samo zbog efikasnosti rada već i zbog kvaliteta vazduha koji cirkuliše prostorijom.
Proizvođači su zato kod određenih savremenijih uređaja uveli programe automatskog samočišćenja. Njihova tačna funkcija nije identična kod svih klima, pa se ne može pretpostaviti da će svaki uređaj reagovati na isti način. Ipak, ako na daljinskom postoji taster sa nazivom „Clean“ ili sličnom oznakom, vredi proveriti u uputstvu da li upravo on aktivira funkciju namenjenu čišćenju i sušenju unutrašnje jedinice.
Šta se dešava kada se uključi funkcija samočišćenja?
Princip rada zavisi od konkretnog proizvođača, ali kod pojedinih modela proces se sastoji od nekoliko automatski kontrolisanih faza. Uređaj može najpre menjati temperaturu isparivača kako bi se naslage na njegovoj površini lakše odvojile, a zatim prelaziti na fazu tokom koje se unutrašnjost dodatno suši.
Kod nekih klima program uključuje proces zamrzavanja površine isparivača, posle čega sledi odmrzavanje. Ideja je da se tokom promene temperature sa površine odvoje određene količine prašine, masnoće i drugih naslaga koje su se vremenom nakupile. Voda koja nastane tokom odmrzavanja može pomoći da deo tih nečistoća bude uklonjen zajedno sa kondenzatom.
Nakon toga kod određenih sistema može uslediti zagrevanje ili produženo provetravanje unutrašnje jedinice. Ova faza ima važnu ulogu jer vlaga koja ostane na isparivaču nakon rada klime može doprineti stvaranju neprijatnih mirisa, a vlažna i zaprljana unutrašnjost može predstavljati pogodno okruženje za razvoj mikroorganizama.
POZADINA DOGAĐAJA
Unutrašnja jedinica klima-uređaja tokom hlađenja prirodno dolazi u kontakt sa vlagom jer se na hladnom isparivaču kondenzuje voda iz vazduha. Ako se tome dodaju prašina i nečistoće koje ulaze sa vazduhom, jasno je zašto su čišćenje filtera, povremeno održavanje i pravilno sušenje uređaja važni za njegov dugotrajan rad.
Važno je, međutim, razlikovati ovu automatsku funkciju od temeljnog servisiranja. Samočisteći program nije isto što i fizičko pranje filtera, čišćenje turbine, dezinfekcija unutrašnje jedinice ili profesionalni servis. Njegova svrha je prvenstveno da pomogne u održavanju određenih unutrašnjih površina između detaljnijih čišćenja.
Zbog toga korisnik ne bi trebalo da zaključi da klima više ne zahteva nikakvo održavanje samo zato što ima taster „Clean“. Filteri i dalje treba da se proveravaju i čiste u skladu sa preporukama proizvođača, naročito ako uređaj radi svakodnevno, nalazi se u prostoru sa dosta prašine ili ga koriste osobe osetljive na kvalitet vazduha.
Automatska funkcija zato je najbolje posmatrati kao dodatnu pomoć. Ona može smanjiti količinu zaostale vlage i deo naslaga na dostupnim površinama, ali ne može u svim situacijama ukloniti duboko nataloženu prljavštinu koja se tokom dužeg perioda može nakupiti u unutrašnjosti uređaja.
Na displeju se pojavilo „CL“? To ne mora da znači da je klima pokvarena
Jedna od situacija koja ume da zbuni korisnike događa se neposredno nakon uključivanja funkcije samočišćenja. Kod pojedinih uređaja tada se na displeju unutrašnje jedinice pojavljuje oznaka „CL“. Korisnik koji je ranije nije video može pomisliti da se radi o šifri greške, ali ona kod modela koji koriste ovu oznaku može jednostavno pokazivati da je aktiviran ciklus čišćenja.
Tokom ciklusa uređaj se može ponašati drugačije nego tokom običnog hlađenja. Moguće je čuti povremeno pucketanje ili druge zvukove koji nastaju usled promena temperature i širenja odnosno skupljanja pojedinih materijala. Ako je takvo ponašanje navedeno u korisničkom uputstvu za konkretan model, ono samo po sebi ne mora da ukazuje na kvar.
Kod pojedinih klima čitav postupak traje približno 28 minuta, mada se trajanje može značajno razlikovati između modela i proizvođača. Po završetku programa uređaj se može automatski isključiti, a oznaka „CL“ nestati sa displeja. Zbog tih razlika nije dobro oslanjati se na iskustvo sa tuđim klima-uređajem, već proveriti dokumentaciju upravo za model koji se nalazi u domu.
Ako se oznaka „CL“ pojavi odmah nakon aktiviranja opcije „Clean“, kod pojedinih klima ona označava da je program samočišćenja u toku, a ne kvar. Ipak, značenje oznake treba proveriti u uputstvu proizvođača jer iste oznake ne moraju imati istu funkciju na svim uređajima.
Još jedan razlog za korišćenje ove opcije može biti pojava neprijatnog mirisa neposredno nakon uključivanja klime. Miris ne mora imati samo jedan uzrok, ali vlaga koja se zadržava u unutrašnjoj jedinici može doprineti problemu. Ako uređaj ima program koji nakon rada dodatno suši isparivač, njegovo povremeno korišćenje može pomoći da se smanji količina zaostale vlage.
Ipak, ako neprijatan miris ostaje prisutan, postaje intenzivniji ili se brzo vraća, samo pritiskanje dugmeta za samočišćenje verovatno neće rešiti problem. Tada je potrebno proveriti stanje filtera i unutrašnje jedinice, a po potrebi obaviti temeljno čišćenje ili servis. Isto važi ako se na uređaju pojave neuobičajeni zvuci, curenje vode, slabije hlađenje ili druga ponašanja koja nisu opisana kao deo normalnog ciklusa.
Posebnu pažnju treba obratiti na filtere. Oni su među prvim delovima kroz koje vazduh prolazi i na njima se tokom korišćenja zadržava značajna količina prašine. Funkcija „Clean“ kod mnogih uređaja ne znači da će klima automatski fizički oprati filtere, pa njihovo ručno čišćenje ostaje zaseban deo redovnog održavanja.
Isti taster ne postoji na svim klima-uređajima
Jedna od najvažnijih stvari jeste da korisnici ne traže po svaku cenu baš dugme sa natpisom „Clean“. Proizvođači koriste različite nazive, pa se funkcija može pojaviti kao „Active Clean“, „iClean“ ili pod drugim nazivom. Kod određenih uređaja ne postoji zaseban taster, već se odgovarajući program pokreće kombinacijom dugmadi ili kroz meni daljinskog upravljača.
Postoje i modeli koji uopšte nemaju ovakav program. Zbog toga nasumično pritiskanje dugmadi nije najbolji način da se utvrdi da li uređaj podržava samočišćenje. Najpouzdaniji izvor informacije jeste korisničko uputstvo, gde bi trebalo da bude objašnjeno da li funkcija postoji, kako se pokreće, šta tačno radi i koliko otprilike traje.
Uputstvo je posebno važno zato što se iza sličnih marketinških naziva mogu nalaziti različite tehnologije. Jedan proizvođač pod funkcijom samočišćenja može podrazumevati ciklus zamrzavanja i odmrzavanja, dok drugi može koristiti prvenstveno ventilaciju i sušenje. Zato opis jednog klima-uređaja ne treba automatski primenjivati na svaki drugi.
ŠIRA SLIKA
Funkcija samočišćenja može biti praktičan dodatak redovnom održavanju klima-uređaja, naročito tokom perioda kada radi gotovo svakodnevno. Njena najveća korist je što određeni modeli automatski prolaze kroz postupak kojim se sa unutrašnjih površina uklanja deo naslaga i smanjuje količina vlage koja ostaje nakon hlađenja.
Čak i kada uređaj ima napredan program samočišćenja, osnovna pravila održavanja ostaju ista. Potrebno je voditi računa o filterima, pratiti da li kondenzat pravilno otiče i reagovati ako klima slabije hladi, počne da curi ili emituje miris koji se ne povlači nakon čišćenja. Povremeni stručni pregled takođe može otkriti naslage i probleme koji korisniku nisu vidljivi spolja.
Posebno tokom leta, kada se klima uključuje gotovo svakoga dana, korisno je ne čekati da se pojavi problem. Redovno uklanjanje prašine sa filtera i pravilno korišćenje funkcija koje je proizvođač ugradio mogu pomoći da uređaj duže radi bez nepotrebnog opterećenja. Istovremeno, unutrašnja jedinica koja se nakon hlađenja bolje osuši ima manje zaostale vlage nego uređaj u kojem ona ostaje duže vreme.
Pre prvog pritiska proverite jednu stvar
Ako se na daljinskom nalazi dugme „Clean“, najjednostavniji korak je da se prvo pronađe poglavlje o toj funkciji u priručniku za uređaj. Tamo bi trebalo da bude navedeno da li se program uključuje dok klima radi ili je prethodno potrebno isključiti standardni režim, koliko dugo ciklus traje i da li se završava automatski.
U istom delu uputstva često se mogu pronaći i informacije o simbolima koji se pojavljuju na displeju tokom čišćenja. To je posebno korisno kod oznake „CL“, jer korisnik tako može odmah razlikovati normalnu fazu rada od eventualne šifre upozorenja. Ako ponašanje uređaja odstupa od onoga što je proizvođač opisao, tada je sigurnije prekinuti korišćenje sporne funkcije i proveriti stanje uređaja.
Funkcija samočišćenja zato nije „čarobno dugme“ koje uklanja potrebu za servisom, ali nije ni opcija koju treba potpuno ignorisati. Kod klima koje je zaista podržavaju može biti koristan način da se između dva detaljnija održavanja smanji količina vlage i nečistoća na određenim delovima unutrašnje jedinice.
Zato sledeći put kada uzmete daljinski upravljač od klime, vredi pogledati oznake na tasterima. Ako među njima postoji „Clean“, „Active Clean“, „iClean“ ili slična opcija, odgovor o njenoj tačnoj nameni nalazi se u uputstvu konkretnog modela. Jedan pritisak tada može pokrenuti čitav automatski ciklus čišćenja i sušenja, ali redovno pranje filtera i periodično temeljno održavanje i dalje ostaju važan deo brige o uređaju.
“`
