U današnjem članku vam pišemo o neobičnoj i pomalo kontroverznoj životnoj priči čovjeka koji je istovremeno bio ugledni doktor i jedan od najpoznatijih interpretatora sevdalinki.
- Riječ je o Himzi Polovini, Mostarcu čiji je život bio spoj nauke, umjetnosti i snažnih emocija koje su odzvanjale kroz pjesmu. Njegovo ime danas se često spominje kada se govori o sevdahu, starogradskoj muzici i kulturnom nasljeđu Bosne i Hercegovine, ali i o jednoj zanimljivoj priči koja je godinama kružila među ljubiteljima narodne muzike.
Himzo Polovina bio je neuropsihijatar koji je stekao veliki ugled u medicinskim krugovima, ali je istovremeno imao i snažnu strast prema muzici. Oni koji su ga poznavali govorili su da je iza ozbiljnog i učenog doktora zapravo stajao čovjek vedrog duha, koji je volio druženja, pjesmu i atmosferu kafana u kojima su se rađale i širile najljepše sevdalinke.
- Njegov glas mnogi su opisivali kao topao i snažan, nalik slavujevom, a publika ga je rado slušala gdje god bi se pojavio.Jedna od najpoznatijih priča vezanih za njegovu muzičku karijeru odnosi se na pjesmu koja je kasnije postala veoma popularna pod nazivom „U lijepom starom gradu Višegradu“.
Ova pjesma je, prema brojnim svjedočanstvima, nastala na temelju ranije kompozicije „Jutros rano slušam pevaju slavuji“, čiji je autor bio Dragiša Nedović, poznati pjesnik i kompozitor iz Srbije. Nedović je napisao mnoge pjesme za koje su ljudi godinama vjerovali da su narodne, a upravo ova kompozicija postala je jedna od onih koje su obilježile vrijeme u kojem su nastale.
- U šumadijskim kafanama sredinom prošlog vijeka ova pjesma bila je izuzetno popularna. Ljudi su je rado pjevali, a izvođači su je prenosili iz mjesta u mjesto. Upravo u takvoj atmosferi dogodio se trenutak koji će kasnije postati dio muzičkih legendi. U jednoj poznatoj kafani nastupao je pjevač Rade Bajić, a među gostima koji su slušali njegov nastup našao se i Himzo Polovina.
Priča kaže da je Polovina, oduševljen melodijom i stihovima, zamolio Bajića da pjesmu otpjeva za njegov stol. Dok je pjevač izvodio pjesmu, poznati harmonikaš Ismet Alejbegović Šerbo zapisivao je tekst i note. Taj trenutak kasnije će se često spominjati kao početak nove verzije pjesme koja će ubrzo dobiti drugačiji oblik i naslov.
- Nakon povratka u Sarajevo, Polovina je snimio pjesmu za Radio Sarajevo, ali pod novim nazivom – „U lijepom starom gradu Višegradu“. Međutim, u toj verziji pjesme nije bilo pojedinih stihova iz originala, posebno onih koji su govorili o odlasku u Srbiju i o djevojci po imenu Kika. Time je pjesma dobila drugačiji sadržaj i novu interpretaciju, što je kasnije izazvalo brojne polemike među ljubiteljima muzike i poznavaocima narodne tradicije.
Prema pričama koje su godinama prenošene među muzičarima, Dragiša Nedović je pokušao dokazati da je upravo on autor pjesme. Navodno je čak otišao u Sarajevo sa dokumentima iz organizacije za zaštitu autorskih prava kako bi potvrdio svoje autorstvo. Međutim, zbog tadašnjih političkih okolnosti i ličnih problema u porodici, nije mogao voditi ozbiljnu borbu za pravdu. Na kasnijim izdanjima pjesme njegovo ime se pojavilo kao autor, ali pjesma je i dalje ostala bez spornih stihova.
- Prema pisanju domaćih medija poput Kurira i portala Stil, ova priča često se navodi kao primjer kako su mnoge stare pjesme kroz vrijeme dobijale nove verzije, mijenjale tekst ili melodiju i postajale dio šire narodne tradicije. Upravo zato danas je ponekad teško utvrditi gdje završava autorska kompozicija, a gdje počinje narodna pjesma.
- Ipak, bez obzira na kontroverze oko pojedinih pjesama, Himzo Polovina je ostao zapamćen prije svega kao veliki interpretator sevdalinki. Njegov životni put bio je neobičan i zanimljiv. Rođen je 1927. godine u Mostaru, u starom dijelu grada poznatom kao Donja Mahala. Još kao dječak pokazivao je sklonost prema muzici, a prve lekcije dobio je od svog oca Mušana koji je svirao šargiju i volio okupljati porodicu oko pjesme.
Porodična atmosfera u kojoj se često pjevalo ostavila je snažan trag na mladog Himzu. Otac bi nerijetko postrojavao djecu i učio ih da pjevaju zajedno, vjerujući da se ljubav prema muzici prenosi kroz zajedničko iskustvo i disciplinu. Upravo tada su nastali prvi temelji njegove kasnije umjetničke karijere.
- Nakon Drugog svjetskog rata preselio se u Sarajevo gdje je započeo studij medicine. Iako je bio posvećen učenju i akademskom radu, nije odustajao od muzike. Svirao je violinu, nastupao u folklornim društvima i bio aktivan član nekoliko kulturno-umjetničkih kolektiva. Njegovo ime se povezivalo sa brojnim ansamblima i studentskim društvima koja su promovisala multietničku muzičku tradiciju tadašnje Jugoslavije.
S vremenom je završio medicinski fakultet i postao specijalista neuropsihijatrije. Radio je u sarajevskoj bolnici Jagomir, gdje je bio poznat kao doktor koji je razumio dušu svojih pacijenata. Njegov pristup liječenju bio je poseban jer je vjerovao da muzika može pomoći ljudima da pronađu unutrašnji mir. Često je pjevao pacijentima ili im puštao sevdalinke, uvjeren da pjesma može ublažiti patnju.
- Prema navodima bosanskohercegovačkih kulturnih arhiva i Radio Sarajeva, Polovina je 1953. godine slučajno otišao na audiciju ovog radija i ubrzo postao jedan od najprepoznatljivijih glasova sevdaha. Iako je imao blagi problem sa izgovorom slova „r“, žiri je prepoznao emociju i snagu njegovog glasa. Dobio je priliku da radi sa poznatim pedagogom Jozom Penavom, što je dodatno oblikovalo njegov stil pjevanja.
Tokom narednih decenija snimio je brojne pjesme koje su postale klasici sevdaha. Među njima se posebno izdvaja interpretacija Šantićeve „Emine“, koju je obogatio dodatnim stihovima inspirisanim narodnom tradicijom. Upravo ta pjesma postala je njegova svojevrsna lična karta i simbol njegove umjetničke duše.
- Njegova diskografska karijera trajala je više od dvadeset godina. Snimio je desetine singlova i nekoliko albuma, a mnoge pjesme iz njegovog repertoara kasnije su dobile nove interpretacije i pojavljivale se u filmovima ili modernim aranžmanima. Na taj način Polovina je pomogao da stare sevdalinke ostanu žive i u novim generacijama.
Kako navode domaći kulturni portali i muzički istraživači iz Bosne i Hercegovine, Polovina je bio mnogo više od pjevača. Smatrali su ga sakupljačem i čuvarom muzičkog nasljeđa. Njegov rad na prikupljanju i interpretaciji starogradskih pjesama smatra se važnim dijelom kulturne istorije Bosne i Hercegovine.
- Njegov život završio se na način koji mnogi smatraju simboličnim za jednog umjetnika. Tokom koncerta u Plavu 5. augusta 1986. godine, Polovina je pjevao pred publikom koja ga je dočekala sa velikim oduševljenjem. Nakon nekoliko bisova započeo je pjesmu „Emina“, ali je tokom izvođenja iznenada preminuo.
Tako je umjetnik koji je cijeli život posvetio muzici otišao sa pjesmom na usnama. Njegov glas, blag pogled i posebna energija ostali su duboko urezani u sjećanju publike. Danas se njegovo ime spominje kao ime čovjeka koji je istovremeno bio doktor, pjesnik, interpretator i čuvar sevdaha.
Bez obzira na polemike i različite priče koje su se vezivale za neke pjesme, jedno je sigurno – Himzo Polovina ostavio je snažan trag u kulturi Bosne i Hercegovine i svijetu sevdalinke. Njegove interpretacije i danas se slušaju, a mnogi smatraju da je upravo on bio jedan od najvećih glasova koji su ikada pjevali sevdah.
